การกระจาย ปริมาณรังสี โปรตอน
ภาพเปรียบเทียบการกระจายปริมาณรังสี
เส้นสีเทา (Photon therapy)
แสดงการกระจายรังสีของโฟตอน จะเห็นว่ารังสีโฟตอนจะให้ปริมาณรังสี สูงสุดที่บริเวณผิวหนัง (ในโซนเซลล์ปกติ) และค่อยๆ ลดลงเมื่อลึกลงไป ที่สำคัญคือ รังสีโฟตอนยังคงแผ่ไปทำลายเนื้อเยื่อที่อยู่ ด้านหลังเซลล์มะเร็ง อีกด้วย
เส้นสีชมพู (Proton - Bragg Peak)
แต่ละเส้นคือลำอนุภาคโปรตอนที่มีพลังงานเดียว คุณสมบัติพิเศษของโปรตอนคือจะปลดปล่อยพลังงานออกมาน้อยมากในช่วงแรกที่วิ่งผ่านเซลล์ปกติ แต่จะปลดปล่อยพลังงานเกือบทั้งหมดออกมาในจุดเดียวอย่างรุนแรงเมื่อถึงความลึกเป้าหมาย เกิดเป็นยอดแหลมที่เรียกว่า "Bragg Peak" จากนั้นพลังงานจะลดลงเป็นศูนย์ทันที
เส้นสีเขียว (Spread Out Bragg Peak - SOBP)
ในการรักษาจริง จะมีการใช้ลำโปรตอนหลายระดับพลังงาน (คือการรวมเส้นสีชมพูหลายๆ เส้นเข้าด้วยกัน) เพื่อสร้างขอบเขตของปริมาณรังสีสูงให้ครอบคลุมก้อนมะเร็งทั้งก้อน ซึ่งเรียกว่า Spread Out Bragg Peak (SOBP)
แกนนอนของกราฟคือ ความลึก (Depth) จากผิวของร่างกาย ส่วนแกนตั้งคือ ปริมาณรังสีสัมพัทธ์ (Relative Dose) ที่เนื้อเยื่อได้รับ โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วนคือ "Normal Cells" (เซลล์ปกติ) และ "Cancer Cells" (เซลล์มะเร็ง)
อย่าเดาจากอาการ... ปรึกษาทีมแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับแผนการรักษาเบื้องต้น
ภาพซ้าย
รักษาด้วยรังสีโฟตอน
Photon therapy
ภาพนี้แสดงให้เห็นว่าเมื่อใช้รังสีโฟตอน ลำรังสีจะให้ปริมาณรังสี สูงสุด (สีแดง) บริเวณเนื้อเยื่อปกติที่ลำแสงวิ่งผ่านก่อนจะถึงก้อนมะเร็ง. นอกจากนี้ ยังมีรังสีปริมาณมากที่ทะลุผ่านก้อนมะเร็งออกไปทำลายเนื้อเยื่อปกติที่อยู่ด้านหลังอีกด้วย
ภาพขวา
รักษาด้วยโปรตอน
Bragg Peak
ภาพนี้แสดงคุณสมบัติเด่นของโปรตอนที่เรียกว่า Bragg Peak โดยลำแสงของรังสีโปรตอนจะให้ปริมาณรังสีต่ำในขณะที่วิ่งผ่านเนื้อเยื่อปกติ แต่จะปลดปล่อยพลังงาน สูงสุด (สีแดง) อย่างแม่นยำในบริเวณก้อนมะเร็ง (พื้นที่แรเงาสีขาว). หลังจากนั้นปริมาณรังสีจะลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เนื้อเยื่อปกติที่อยู่ด้านหลังก้อนมะเร็งแทบไม่ได้รับผลกระทบเลย
ภาพประกอบและแหล่งอ้างอิง : Pfaffenbichler, L. (2023). Estimation of the single event upset rate in the dose delivery system at MedAustron [Diploma thesis]. Technische Universität Wien.
หมายเหตุ: ข้อมูลเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ปรากฏในหน้านี้ จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ความรู้เบื้องต้นเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัย การตัดสินใจ หรือคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้โดยตรง เนื่องจากผลลัพธ์การรักษาและตัวเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปตามสภาวะร่างกาย ระยะของโรค และดุลยพินิจของทีมแพทย์เฉพาะทางเป็นรายบุคคล โปรดปรึกษาเจ้าหน้าที่เพื่อรับการประเมินความเหมาะสมในการรักษากับทีมแพทย์ โรงพยาบาลมะเร็งรอยัลลีกว่างโจว อย่างเป็นทางการ